CHOROBA HASHIMOTO W USG
Seria USG w 5 minut! Choroba Hashimoto jest postacią przewlekłego, autoimmunologicznego i destrukcyjnego zapalenia, a dokładniej jest to przewlekłe, limfocytowe zapalenie tarczycy. U podstawy schorzenia leży powstawanie przeciwciał przeciwko elementom tkanki tarczycowej, tj. przeciwciał przeciw tyreoperoksydazie (anty-TPO) oraz przeciw tyreoglobulinie (anty-TG), wtórne nacieki limfocytowe oraz uszkodzenie aktywnego miąższu tarczycy.
Choroba Hashimoto obok hipoplazji tarczycy jest wiodącą przyczyną niedoczynności tarczycy w Europie. Może pojawiać się we wszystkich grupach wiekowych; znacznie częściej występuje u kobiet. Przyczyny choroby nie są dokładnie poznane, jednakże jej występowanie związane jest z dziedzicznymi czynnikami genetycznymi; czynnikami środowiskowymi (nadmiar stresu, zanieczyszczenia środowiskowe); współistniejącymi zaburzeniami hormonalnymi; niedoborami dietetycznymi witamin (witamina D) i mikrolelementów (selen); przebytymi infekcjami.
Choroba przebiega w fazach. Faza początkowa może przebiegać z obrzękiem, powiększeniem i nadczynnością tarczycy. W dalszym etapie w wyniku postępującego niszczenia aktywnego miąższu nadczynność gruczołu się wycisza, przechodzi w eutyreozę, a następnie dochodzi do hypotyreozy. Objawowa faza hypotyreozy jest etapem, gdy najczęściej wykrywa się chorobę Hashimoto.
W początkowych oraz pośrednich etapach choroby w badaniu USG obserwuje się w miąższu tarczycy obszary z naciekami limfocytarnymi, przekrwienie zapalne, policykliczne zarysy gruczołu, mogą wystąpić cechy niewielkiego wola. Zejściem długotrwałego procesu zapalnego jest włóknienie tarczycy, zmniejszenie objętości jej aktywnego miąższu, a po wielu latach marskość tarczycy. Powikłaniem długotrwałej choroby Hashimoto może być rozwój chłoniaka, stąd istotna jest regularna ocena tarczycy w badaniu USG. W przypadku wykrycia niepokojącej zmiany ogniskowej lub nacieku niezbędne jest przeprowadzenie biopsji tarczycy.
Komórkowe nacieki zapalne w chorobie Hashimoto w zależności od nasilenia nacieku mogą przybierać różne acz przechodzące w siebie nawzajem formy, tj. formę podwyższonej ziarnistości tkanki, formę obrazu typu „salt-and-pepper”, najbardziej typową formą jest obraz drobnych i licznych hypoechogennych „guzków” (ang, hypoechoic micronodules) o wielkości ok. 1 – 6 mm; w dalszym etapie guzki mogą się zlewać w większe tzw. pseudoguzki. Czasem spotyka się pojedyncze, duże, naciekowe guzki hypoechogenne o zatartej granicy; ich sonograficzne rozróżnienie od guzków wywołanych innymi przyczynami nie zawsze jest możliwe stąd bywa, iż konieczna jest biopsja cienkoigłową.
W związku z faktem, iż komórkowe nacieki zapalne są hypoechogenne, stąd w przypadku zajęcia całego gruczołu procesem zapalnym lub zlania się opisanych wcześniej zmian tarczyca staje się globalnie hypoechogenna.
Powstawanie nacieków zapalnych, jak i nodulacja gruczołu sprawiają, iż gruczoł często zmienia swoje typowe zarysy, a jego powierzchnia staje się policykliczna / drobnozguzkowa. Najbardziej zaawansowanym etapem tego procesu jest globalne powiększenie objętości gruczołu.
W aktywnym procesie zapalnym w trybach opartych o obrazowanie Dopplera (color Doppler, power Doppler) lub pokrewnych (np. MVF) obserwuje się również cechy przekrwienia gruczołu. Ze względu na różnice technologiczne pomiędzy poszczególnymi markami i modelami aparatów USG oceniając cechy przekrwienia miąższu należy je odnosić do prawidłowych obrazów zdrowej tarczycy na danym aparacie oraz na tych samych i konkretnych ustawieniach parametrów dopplerowskich. Ocena przekrwienia w formie jakościowej zasadniczo jest wystarczająca. W celu oceny ilościowej, np. do postawienia wstępnej diagnozy, do oceny przebiegu i postępu choroby, możliwe jest w przypadku niektórych aparatów zastosowanie ilościowego wskaźnika w postaci Vascularity Index VI, który określa w oznaczonym obszarze obrazu stosunek pikseli z sygnałem dopplerowskim do wszystkich pikseli. Należy mieć przy tym na uwadze, iż wskaźnik VI jest parametrem czułym, jednakże o ograniczonej specyficzności, gdyż jego wzrost obserwowany jest również w chorobie Gravesa-Basedowa, a także w hyperwaskularnych guzkach.
Proces zapalny toczący się w gruczole ma również wpływ na struktury sąsiadujące. Otóż równolegle do obniżenia echogeniczności miąższu tarczycy w kontekście odczynu zapalnego dochodzi do typowego podwyższenia echogeniczności torebki tarczycy oraz otaczającej ją tkanki tłuszczowej. W chorobie Hashimoto w okolicy tarczycy obserwuje się zwykle także odczynowe węzły chłonne, tj. delikatnie powiększone z pogrubiałą warstwą korową.
W zaawansowanych i końcowych etapach choroby Hashimoto dochodzi do atrofii gruczołu. Jest on wtedy mały, a w wyniku zwłóknienia echogeniczność staje się podwyższona i jednocześnie niejednorodna; unaczynienie miąższu jest wówczas skąpe lub niewykrywalne.
Leczenie choroby Hashimoto zasadniczo polega na substytucji hormonalnej oraz na dostosowywaniu dawki egzogennego hormonu (tyroksyny) do aktualnego stanu produkcji hormonu endogennego i zapotrzebowania hormonalnego, które może być wyższe w ciąży, a niższe w wieku podeszłym.
ZOSTAŃ MECENASEM i ODBIERZ RABAT NA KURS. Wesprzyj działalność dydaktyczną i powstawanie kolejnych artykułów z zakresu diagnostyki USG w bazie wiedzy Cedum ®. Wyślij donację Blik na numer +48 537 978 239 i uzyskaj dużą zniżkę na Kurs USG Cedum ®. Po wysłaniu donacji zapisz się na wybrany przez siebie Kurs poprzez formularz kontaktowy dostępny na jego dedykowanej stronie>, następnie potwierdź uczestnictwo w ciągu 28 dni kalendarzowych i skorzystaj z wybranego kursu lub kursów w ciągu od 2 do 12 miesięcy od momentu wysłania donacji. Rabaty liczone są od ceny bazowej danego kursu. Rabaty nie sumują się.
- Donacja 50 zł. Wyrazisz uznanie za treści, które wykorzystasz w praktyce.
- Donacja 100 zł. Skorzystasz dodatkowo ze zniżki 500 zł na wybrany Kurs Cedum ®.
- Donacja 200 zł. Skorzystasz dodatkowo ze zniżki 1000 zł na wybrany Kurs Cedum ®.
- Donacja 400 zł. Skorzystasz dodatkowo ze zniżki 1500 zł na wybrany Kurs Cedum ®.
- Donacja 1000 zł. Skorzystaj z dwóch kursów w cenie jednego. Zyskujesz nawet 2.500 zł.
Autor: Tomasz Szczepański MD
Dla lekarzy KURS USG TARCZYCY I SZYI >
Dla pacjentów ekspercka ocena choroby Hashimoto BADANIE USG TARCZYCY >
Zawartość serwisu cedum.pl jest chroniona prawem autorskim.
