Nowoczesna metoda nieinwazyjnej oceny chorób miąższu wątroby przy zastosowaniu elastografii 2D-SWE będącej ewolucją testu FibroScan dostępna jest we Wrocławiu w prowadzonej od 2011 r. przez Pana dr Tomasza Szczepańskiego Interdyscyplinarnej Pracowni Ultrasonograficznej. W razie zaistnienia potrzeby kompleksowego badania stanu wątroby w przebiegu cukrzycy, zapalenia, zatrucia, stłuszczenia, zwłóknienia, marskości, hemochromatozy, choroby Wilsona, czy innych zaburzeń metabolicznych służymy pomocą diagnostyczną w postaci elastografii i badania multiparametrycznego wątroby, a także wsparciem konsultacyjnym. Elastografię oraz zaawansowaną diagnostykę USG wątroby u dr Szczepańskiego prosimy umawiać do Pracowni USG w następujących ośrodkach medycznych:
MEDIX ✆ +48 71 34 127 10
MEDFEMINA ✆ +48 512 897 055
MEDICONCEPT ✆ +48 71 362 86 41
Elastografia jest metodą diagnostyczną oceniającą sztywność i spoistość tkanek. Istnieje kilka rodzajów technik elastograficznych. W przypadku badania miąższu wątroby wykorzystuje się technologię opartą o prędkość rozchodzenia się fali poprzecznej pod wpływem zastosowania impulsu mechanicznego. Otóż im tkanka jest sztywniejsza tym wyższa jest prędkość rozchodzenia się fali. Opisaną metodę określa się jako shear wave imaging (SWI).
Na przestrzeni czasu metoda SWI ulegała ewolucji. Jej starsza odmiana to tzw. FibroScan, który jest badaniem „na ślepo”, gdyż nie umożliwia precyzyjnego wyboru miejsca oceny miąższu wątroby. Odmianą najnowszą i wysoce precyzyjną jest elastografia 2D-SWE (ang. 2D sheer wave elastography). W badaniu 2D-SWE możliwy jest wybór konkretnego miejsca pomiaru w obrębie wątroby; dodatkowo generowana jest mapa kodowaną kolorem odpowiadająca mnogim punktom pomiaru, które następnie w trakcie post-processingu można wybrać w celu uzyskania dokładnego i wiarygodnego wyniku.
W jakim celu wykonywana jest elastografia wątroby? Elastografia 2D-SWE precyzyjnie ocenia sztywność miąższu wątroby, która wzrasta w procesie obrzęku i włóknienia na tle schorzeń narządu, zarówno ostrych, jak i przewlekłych, np. zapaleń. W chorobach przewlekłych elastografia pozwala w ten sposób ocenić stopień zaawansowania zwłóknienia lub marskości wątroby. Dokładność oszacowania zwłóknienia w elastografii 2D-SWE jest na tyle precyzyjna, iż zastępuje ona w omawianym wskazaniu medycznym biopsję wątroby. Elastografia nie zastępuje jednakże biopsji w przypadku konieczności biopsji guza wątroby.
Wskazania do przeprowadzenia nieinwazyjnej oceny miąższu wątroby w postaci elastografii 2D-SWE są szerokie. Obejmują wszelkie przewlekłe oraz przebyte schorzenia tego narządu, jak i stwierdzone nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych dotyczące samej wątroby, niektórych zaburzeń metabolicznych i endokrynologicznych:
W ramach kompleksowej oceny wątroby elastografię 2D-SWE warto jednoczasowo połączyć z przeprowadzeniem badania USG przepływów wątrobowych oraz oceną stłuszczenia wątroby QUS w ramach kompleksowego badania MPUS brzucha. Podczas rejestracji prosimy, by zapytać się o Multiparametryczne badanie USG / MPUS jamy brzusznej >
Elastografia wątroby 2D-SWE wymaga podobnego przygotowania jak do standardowego badania USG jamy brzusznej, tzn. na procedurę optymalnie należy zgłosić się rano i na czczo, tj. bez rannego spożywania posiłków ani napojów. Jeśli badanie wykonywane jest popołudniu prosimy, aby zupełnie na czczo pozostawać przez co najmniej 8 godzin. W dniach poprzedzających badanie należy unikać przejadania się, przyjmowania nadmiernej ilości kalorycznych posiłków (cukry, tłuszcze) oraz powstrzymać się od spożywania alkoholu. Zgłaszając się na wizytę należy dostarczyć lekarzowi wykonującemu elastografię wątroby dokumentację medyczna dotyczącą zasadniczego schorzenia.
Czy w trakcie badania USG brzucha wykonywana jest elastografia? W trakcie klasycznego badania USG jamy brzusznej i wątroby elastografia nie jest standardowo wykonywana z kilku względów. Po pierwsze nie każdy ośrodek dysponuje aparatem wyposażonym w odpowiednią technologię. Tryby elastograficzne 2D-SWE oraz inne zaawansowane metody sonograficznej oceny wątroby, takie jak UGAP, TAI, TSI, dostępne są w drogich, wysokospecjalistycznych aparatach USG. Po drugie w celu przeprowadzenia mutiparametrycznej oceny wątroby MPUS niezbędny jest stosownie przeszkolony personel. Po trzecie przeprowadzenie elastografii wymaga dodatkowego przedziału czasowego.
Co jest lepsze FibroScan, czy elastografia 2D-SWE? Obydwa badania oparte są o technologię elastograficzną. FibroScan jest pierwszą, tj. starszą, z wprowadzonych metod oceny sztywności wątroby; jej zasadniczą wadą jest brak możliwości dokładnego wyboru obszaru w badanym narządzie, innymi słowy jest metodą wykonywaną „na ślepo”. Z kolei elastografia 2D-SWE jest dokładną, bo celowaną metodą badania sztywności miąższu wątroby, przez co uzyskiwane wyniki cechują się znacznie wyższą wartością kliniczną. Więcej przeczytać można w artykule dr Szczepańskiego.
Jak wygląda elastografia wątroby? Elastografia wątroby jest badaniem, podczas którego pacjent leży na plecach z odwiedzoną prawą ręką jak przy klasycznym badaniu USG jamy brzusznej. Lekarz przykłada głowicę ultrasonograficzną w przestrzeniach międzyżebrowych przy prawym boku chorego, a następnie uruchamia specjalny program diagnostyczny w aparacie USG. Zebrane dane prezentowane są na ekranie w postaci jakościowej i ilościowej, po czym lekarz dokonuje interpretacji badania.
Ile czasu trwa elastografia wątroby? W zależności od historii chorobowej oraz osobniczych warunków anatomicznych pacjenta wizyta, podczas której przeprowadzana jest elastografia trwa od 15 do 20 minut. W przypadku jednoczasowego wykonywania kompleksowej oceny wątroby lub badania MPUS brzucha wizyta wydłuża się do ok. 30 minut.
Czy elastografia jest bezpieczna? Badanie wątroby przy zastosowaniu elastografii jest bezpieczne dla organizmu. Właściwe użycie badania może wykryć chorobę wątroby na jej wczesnym etapie, a przez to uratować zdrowie i życie pacjenta.
Czy elastografia wątroby wykrywa stłuszczenie ? Elastografia nie jest badaniem dedykowanym do wykrywania stłuszczenia wątroby. Stłuszczenie zwykle diagnozuje się metodą półilościową oceniając wizualnie określone parametry ultrasonograficzne, takie jak echogeniczność miąższu wątroby względem nerki, czy stopień wygaszania sygnału. Przykładami zaawansowanych metod służących ilościowej ocenie stłuszczenia są UGAP (ang. ultrasound-guided attenuation parameter), TAI (ang. tissue attenuation imaging) oraz TSI (ang. tissue scatter distribution imaging). Niezależnie od powyższego, w przebiegu stłuszczenia wątroby, chorób jej miąższu, jak i nawet przy niezdrowej diecie śmieciowej, dochodzi zwykle do podwyższenia sztywności tkanki wątrobowej, co uwidacznia się w elastografii 2D-SWE.
Czy elastografia wykrywa marskość wątroby? Zaawansowaną marskość wątroby wykryć można w standardowym badaniu USG jamy brzusznej. Wykonanie elastografii może jednakże wychwycić wcześniejsze fazy rozpoczynającego się włóknienia wątroby, a przez to umożliwić wdrożenie leczenia i stosownego postępowania medycznego oraz zapobieżenia rozwojowi schyłkowej choroby wątroby w postaci marskości.
Czy na elastografię wątroby potrzebne jest skierowanie? Badanie elastograficzne nie jest procedurą inwazyjną, z tego względu na jego przeprowadzenie nie jest potrzebne skierowanie. Skierowanie wymagane jest jedynie w przypadku potrzeby rozliczeń z instytucją finansującą, np. NFZ lub ubezpieczalnią.
Gdzie wykonać elastografię wątroby? Badanie można przeprowadzić w Pracowni USG u dr Tomasza Szczepańskiego, specjalisty z ponad 25-letnim doświadczeniem w dziedzinie ultrasonografii oraz chorób wewnętrznych. Dr Szczepański jest pierwszym lekarzem we Wrocławiu, który w 2020 r. wprowadził do regularnego użytku kompleksową, multiparametryczną ocenę stanu wątroby MPUS wraz z zaawansowaną techniką elastografii 2D-SWE.
Czym jest stłuszczenie wątroby? Stłuszczenie jest jedną z form degeneracji miąższu i komórek wątroby, która polega na akumulacji nadmiernej ilości produktów lipidowych w wyniku działania zewnętrznych szkodliwych czynników chemicznych, a także różnorodnych zaburzeń metabolizmu w organizmie. Z tego względu stłuszczenie jest zjawiskiem niespecyficznym, tj. może wystąpić w przebiegu nadużywania alkoholu, po spożyciu trujących grzybów, a także przy niezdrowej i wysokokalorycznej diecie, w przebiegu hyperlipidemii, czy w cukrzycy. Stłuszczenie upośledza prawidłowe funkcjonowanie narządu i ostatecznie uszkadza wątrobę ze wszystkimi tego konsekwencjami chorobowymi. Przy uszkodzeniu wątroby dochodzić może do ogólnego osłabienia i zwiększonej męczliwości, do powstawania ciężkich obrzęków, zaburzeń krzepnięcia krwi, zaburzeń neurologicznych (np. zaburzenia pamięci, funkcji poznawczych, demencja), przyspieszonego rozwoju miażdżycy i wtórnych zawałów serca oraz udarów mózgu.
Jakie badanie wykrywa stłuszczenie wątroby? Stłuszczenie wątroby ocenia się na podstawie wywiadu, badań laboratoryjnych oraz badań obrazowych. Wśród badań obrazowych największą rolę odgrywa badanie USG w trakcie, którego można półilościowo ocenić zaawansowanie stłuszczenia, a także nowoczesne tryby ultrasonograficzne, których użycie umożliwia ilościową ocenę stłuszczenia. Przykładami dedykowanych technologii są UGAP, TAI oraz TSI.
Czy stłuszczenie wątroby jest odwracalne? Tak, w wielu wypadkach stłuszczenie może się cofnąć. Warunkiem jest odpowiednio wczesne wycofanie czynnika uszkadzającego wątrobę (np. alkoholu, diety śmieciowej, otyłości, niewyrównanej cukrzycy) oraz niedopuszczenie do trwałego i zaawansowanego uszkodzenia wątroby w postaci zwłóknienia lub marskości.
Interdyscyplinarna Pracownia USG dr Tomasza Szczepańskiego to przełomowa instytucja na gruncie Polski i Europy. Od momentu jej powstania w 2011 r. do polskiej medycyny wprowadzonych zostało wiele innowacyjnych rozwiązań diagnostycznych, w tym multiparametryczne badania MPUS jamy brzusznej, elastografia 2D-SWE wątroby, ilościowe badania stłuszczenia wątroby, badania USG narządów wewnętrznych z kontrastem CEUS, USG twarzy, a także kompleksowy przegląd zdrowia realizowany przy użyciu zaawansowanego technologicznie sprzętu USG. Dr Szczepański umożliwił mieszkańcom Wrocławia dostęp do pełnej gamy badań dopplerowskich, w tym do przepływów w wątrobie i w naczyniach trzewnych, badania USG przeszczepionej wątroby. Jako pierwszy w Polsce wykonał śródoperacyjne badanie CEUS przy operacji nerki. Sprawdź więcej:
MPUS / USG JAMY BRZUSZNEJ >
USG Z KONTRASTEM CEUS >
PRZEPŁYWY WĄTROBOWE >
USG DOPPLER TĘTNIC >
USG DOPPLER ŻYŁ >
MPUS / USG SZYI >
Specjalista chorób wewnętrznych. Pionier nowoczesnej i zaawansowanej diagnostyki USG we Wrocławiu i w Polsce. Dydaktyk i nauczyciel. Wprowadził do rutynowego zastosowania takie metody diagnostyczne jak elastografia wątroby, multiparametryczne badania MPUS jamy brzusznej, czy badania USG z kontrastem. Posiada ponad 25-letnie doświadczenie kliniczne oraz staż szkoleniowy w Polsce oraz zagranicą (Wielka Brytania, Niemcy, Austria, Włochy, Rumunia). Wykonał ponad 40.000 badań USG u dzieci i u dorosłych. Zajmuje się zaawansowaną diagnostyką chorób wątroby, trzustki, nerek, jelit i narządów jamy brzusznej.
* pola oznaczone gwiazdką są obowiązkowe
